Tegenover het ziekenhuisje is een mazor, het graf van een heilige. Hier komen mensen om te bidden. We vragen de arts waar de mensen naartoe gaan: Naar de arts of naar het graf. 'Naar allebei', zegt hij. 'En als een van uw kinderen ziek wordt, wat doet u dan?', vragen we hem. Daar hoeft hij niet lang over na te denken: 'Dan behandel ik ze zelf.' Het graf is opgesierd met de kop van het Marco-Polo-schaap. Dit beest wordt door de Pamiri's beschouwd als een zuiver dier. We zullen de hoorns en koppen nog regelmatig tegenkomen.
Pamiri's zijn in het algemeen Ismaelieten. Dit is een sekte in de Shi'ietische Islam. Hun leider is de Ogo Gon, volgens hen een afstammeling van Ali. Dit is een steenrijke man die veel doet om het volk te helpen. Een van de artsen vertelde ons dat ze hem beschouwt als 'de levende god op aarde'. De Ismaelieten hebben door de jaren heen heel wat onderdrukking meegemaakt. Ze proberen hun geloof niet te verbreiden, maar benadrukken telkens weer dat er uiteindelijk geen verschil is tussen de godsdiensten. Dat de tolerantie niet altijd even sterk is, merkte een vriend van ons toen hij aan een Pamiri kennis van hem vroeg hoe zijn reaktie zou zijn als zijn zoon die in Rusland was, thuis zou komen met een Russisch meisje en zou vertellen dat hij haar geloof had aangenomen. Hij moest echt wel even nadenken en zei toen: 'Ik zou hem niet doden.'
Ismaelieten bouwen geen moskeeën. Hun huizen zijn centra van aanbidding. Elk huis heeft een dakraam, de 'deur naar God'. In de meeste huizen hangt een foto van zijne hoogheid, de Ogo Gon. Het dak steunt op stevige pilaren, die o.a. 'Moehammad', 'Ali' en 'Fotiema' heten.
Als je uit het Westen van Tadzjikistan komt, valt het meteen op hoeveel vrijer de vrouwen in de Pamir zijn. Vol trots vertellen ze dat ze nooit gesluierd zijn geweest, ook niet voor het begin van de Sovjet-Unie. Ze trouwen ook vaak pas als ze al ouder dan vijfentwintig jaar zijn. Veel van hen zijn behoorlijk goed opgeleid.
De Pamiri's hebben hun eigen taal met drie verschillende dialecten. In de hoofdstad wordt Sjoeknie gesproken. Er is vrijwel geen literatuur in deze talen.
Lees verder: In bad met twintig naakte mannen